Podstawowe znaczenie u schyłku eneolitu na ziemiach polskich odgrywały kultury ceramiki sznurowej. Podłoże związane z tymi kulturami stanowi podstawę rozwoju kultur epoki brązu na naszych ziemiach. Na terenach leżących wokół łuku Karpat obserwujemy na przełomie eneolitu i epoki brązu pojawienie się tzw. grupy Chłopice-Vesele, która rozwija się także na terenie Małopolski i Górnego Śląska. Grupa Chłopice-Vesele rozwinęła się na podłożu ceramiki sznurowej, powodując ponowną unifikację kulturową terenów leżących wokół łuku Karpat. Podstawową formą ceramiki w tej grupie jest uchaty kubek, często zdobiony odciskami sznura . W kulturze materialnej obserwujemy też zachowanie tradycyjnych, właściwych dla ceramiki sznurowej cech wytwórczości krzemieniarskiej. Występują trójkątne grociki do strzał, noże i sierpy krzemienne. Wyrazem powiązań z terenami leżącymi na Południe od Karpat jest pojawienie się w grupie Chłopice-Vesele ozdób wykonywanych z importowanej miedzi, a przede wszystkim zausznic w kształcie liścia wierzbowego. Występują też w omawianej grupie wyroby ze złota. Na obszarze Małopolski i Górnego Śląska czytaj dalej

Zmiany kulturowe w Europie Środkowej na przełomie eneolitu i brązu można ogólnie wiązać z wydarzeniami historycznymi na terenach Anatolii i Bałkanów. Wydarzenia te zapoczątkowane zostały niewątpliwie wędrówkami Protohetytów, indoeuropejskich najeźdźców, którzy pojawiają się w Anatolii jeszcze w XXIV wieku p.n.e. Z faktem tym wiąże się na ogół zniszczenie II warstwy (pochodzącej z wczesnej epoki brązu) w osadzie Troja-Hissarlik. Wyraża się to licznym pojawieniem elementów naddunajskich na Bałkanach i w Anatolii. Konsekwencją :ego faktu było wzmożenie produkcji miejscowych ośrodków wytwórczości miedzi na terenie Europy Środkowej, związane z odcięciem drogi, którą napływała miedź anatolijska do Europy. Spowodowało to w eneolicie wytworzenie poważnego ośrodka przemysłu metalurgicznego na terenie Transylwanii. Drugim momentem o przełomowym znaczeniu dla dziejów Środkowej Europy były ruchy etniczne na pograniczu Anatolii i Bałkanów w okresie środkowohelladzkim, tj. pomiędzy rokiem 1900 i 1700 p.n.e. W okresie tym następują migracje z terenu Anatolii na Bałkany i dalej jeszcze ku północy. Migracje te, współczesne z czytaj dalej

Na Bliskim Wschodzie (Iran, Syria, Palestyna) wprowadzenie pierwszego metalu — miedzi — przypada jeszcze na przełom V i IV tysiąclecia p.n.e. Na tym obszarze analizy spektralne wykazują, że stosunkowo wcześnie użytkowano miedź zanieczyszczoną naturalnymi domieszkami (bizmutem, antymonem, srebrem, niklem lub żelazem), nadającymi miedzi znaczną nieraz twardość. Później nieco pojawi się właściwy brąz, tj. stop miedzi i cyny, którego upowszechnienie nastąpiło dopiero w pełnej epoce brązu. Na obszarze Bliskiego Wschodu i Anatolii stosunkowo wcześnie zaczęto używać stopu miedzi i arsenu, także łatwego w odlewaniu i dość twardego. Na obszarze Europy Środkowej pod wpływem ośrodków anatolijsko-bałkańskich w połowie III tysiąclecia p.n.e. następuje masowe pojawienie się wyrobów miedzianych, m.in. toporów i sztyletów oraz ozdób. Natomiast rozpowszechnienie właściwych wyrobów brązowych nastąpi dopiero w połowie II tysiąclecia p.n.e., a więc już w pełnej epoce brązu. Chronologia epoki brązu w Europie Środkowej jest oparta na powiązaniach z krajami bałkańskimi oraz Anatolią, w których rozwijają się kultury wchodzące na czytaj dalej