Zmiany kulturowe w Europie Środkowej na przełomie eneolitu i brązu można ogólnie wiązać z wydarzeniami historycznymi na terenach Anatolii i Bałkanów. Wydarzenia te zapoczątkowane zostały niewątpliwie wędrówkami Protohetytów, indoeuropejskich najeźdźców, którzy pojawiają się w Anatolii jeszcze w XXIV wieku p.n.e. Z faktem tym wiąże się na ogół zniszczenie II warstwy (pochodzącej z wczesnej epoki brązu) w osadzie Troja-Hissarlik. Wyraża się to licznym pojawieniem elementów naddunajskich na Bałkanach i w Anatolii. Konsekwencją :ego faktu było wzmożenie produkcji miejscowych ośrodków wytwórczości miedzi na terenie Europy Środkowej, związane z odcięciem drogi, którą napływała miedź anatolijska do Europy. Spowodowało to w eneolicie wytworzenie poważnego ośrodka przemysłu metalurgicznego na terenie Transylwanii. Drugim momentem o przełomowym znaczeniu dla dziejów Środkowej Europy były ruchy etniczne na pograniczu Anatolii i Bałkanów w okresie środkowohelladzkim, tj. pomiędzy rokiem 1900 i 1700 p.n.e. W okresie tym następują migracje z terenu Anatolii na Bałkany i dalej jeszcze ku północy. Migracje te, współczesne z czytaj dalej

Na Bliskim Wschodzie (Iran, Syria, Palestyna) wprowadzenie pierwszego metalu ? miedzi ? przypada jeszcze na przełom V i IV tysiąclecia p.n.e. Na tym obszarze analizy spektralne wykazują, że stosunkowo wcześnie użytkowano miedź zanieczyszczoną naturalnymi domieszkami (bizmutem, antymonem, srebrem, niklem lub żelazem), nadającymi miedzi znaczną nieraz twardość. Później nieco pojawi się właściwy brąz, tj. stop miedzi i cyny, którego upowszechnienie nastąpiło dopiero w pełnej epoce brązu. Na obszarze Bliskiego Wschodu i Anatolii stosunkowo wcześnie zaczęto używać stopu miedzi i arsenu, także łatwego w odlewaniu i dość twardego. Na obszarze Europy Środkowej pod wpływem ośrodków anatolijsko-bałkańskich w połowie III tysiąclecia p.n.e. następuje masowe pojawienie się wyrobów miedzianych, m.in. toporów i sztyletów oraz ozdób. Natomiast rozpowszechnienie właściwych wyrobów brązowych nastąpi dopiero w połowie II tysiąclecia p.n.e., a więc już w pełnej epoce brązu. Chronologia epoki brązu w Europie Środkowej jest oparta na powiązaniach z krajami bałkańskimi oraz Anatolią, w których rozwijają się kultury wchodzące na arenę czytaj dalej

W III tysiącleciu p.n.e. na odległym od naszych ziem wschodnim wybrzeżu Półwyspu Pirenejskiego powstaje, głównie na podłożu kultury almeryjskiej, kultura pucharów dzwonowatych, nazwana tak od charakterystycznej formy naczynia w kształcie odwróconego dzwonu . W bardzo krótkim czasie, w ciągu zaledwie kilku stuleci, kultura ta dokonuje ekspansji, najprawdopodobniej etnicznej, na bardzo rozległym obszarze obejmującym prawie całą Zachodnią i dużą część Środkowej Europy. Dociera także w późnej fazie rozwojowej (XIX-XVIII stuleciu p.n.e.) do ziem polskich, przenikając na teren Górnego Śląska i Małopolski. Szybka ekspansja omawianej kultury była możliwa dzięki nowemu modelowi gospodarki ? pasterstwu koczowniczemu. Dowodem tego jest brak stałych osad (poza nielicznymi terenami, gdzie kultura ta rozwijała się dłużej, jak np. w Czechach), znajomość konia, duża ilość uzbrojenia, którego podstawową częścią był łuk (licznie występują grociki do strzał oraz kościane i kamienne tarczki służące do ochrony ręki przed uderzeniem cięciwy łuku), a także związek z terenami, które nie były korzystne dla gospodarki rolniczej. Na naszym czytaj dalej