Kultury schyłkowego paleolitu Polski
Poczynając od XII tysiąclecia p.n.e. rozpoczyna się ostateczna recesja lądolodu z Niżu Europejskiego związana z jego wytapianiem, a Bałtyk uwolniony od lodów staje się znów morzem, połączonym z Morzem Północnym i Oceanem Północnym. Na uwolnionych od lodu terenach Niżu pojawiają się pionierzy cywilizacji w postaci gromad łowców reniferów, szczególnie w chłodniejszych okresach zwanych dryasowymi”. Zasiedlenie Niżu następowało w kilku falach, przy czym znaczne nasilenie ruchów migracyjnych obserwujemy w cieplejszej oscylacji Alleród w ciągu X tysiąclecia p.n.e. Ekspansje ludności schyłkowopałeolitycznej postępowały z jednej strony z południowego zachodu, skąd napływa ludność późnej kultury magdaleńskiej, wykształcając szereg grup nazywanych Federmesser (od niemieckiej nazwy narzędzia w rodzaju noża z łukowato zatępionym tylcem), a także specjalne kultury wykształcone też na podłożu kultury magdaleńskiej, przy udziale innych jeszcze oddziaływań ? jak kultury hamburska i ahrensburska (nazwy pochodzą od stanowisk z okolic Hamburga) oraz lyngbijska (od stanowiska Norre Lyngby w Danii). Inne grupy ludności czytaj dalej