Podstawy chronologii epoki brązu

Na Bliskim Wschodzie (Iran, Syria, Palestyna) wprowadzenie pierwszego metalu ? miedzi ? przypada jeszcze na przełom V i IV tysiąclecia p.n.e. Na tym obszarze analizy spektralne wykazują, że stosunkowo wcześnie użytkowano miedź zanieczyszczoną naturalnymi domieszkami (bizmutem, antymonem, srebrem, niklem lub żelazem), nadającymi miedzi znaczną nieraz twardość. Później nieco pojawi się właściwy brąz, tj. stop miedzi i cyny, którego upowszechnienie nastąpiło dopiero w pełnej epoce brązu. Na obszarze Bliskiego Wschodu i Anatolii stosunkowo wcześnie zaczęto używać stopu miedzi i arsenu, także łatwego w odlewaniu i dość twardego. Na obszarze Europy Środkowej pod wpływem ośrodków anatolijsko-bałkańskich w połowie III tysiąclecia p.n.e. następuje masowe pojawienie się wyrobów miedzianych, m.in. toporów i sztyletów oraz ozdób. Natomiast rozpowszechnienie właściwych wyrobów brązowych nastąpi dopiero w połowie II tysiąclecia p.n.e., a więc już w pełnej epoce brązu. Chronologia epoki brązu w Europie Środkowej jest oparta na powiązaniach z krajami bałkańskimi oraz Anatolią, w których rozwijają się kultury wchodzące na arenę czytaj dalej